Tüm Kategoriler

Kablo Çekimi Sırasında Sürtünmeyi Nasıl Azaltabilirsiniz?

2026-02-02 16:14:06
Kablo Çekimi Sırasında Sürtünmeyi Nasıl Azaltabilirsiniz?

Kablo Çekme Yağlayıcısını Doğru ve Dikkatli Bir Şekilde Uygulayın

Yağlayıcı Kimyasının Kablo Kılıfına (PVC, LSZH, PE) ve Boru Malzemesine Uygunlaştırılması

Kabloları hasar vermeden sürtünmeyi azaltmak açısından doğru yağlama kimyasallarını seçmek büyük önem taşır. Su bazlı yağlayıcılar, PVC gibi en yaygın malzemelerle, günümüzde sıkça gördüğümüz Düşük Duman Üreten ve Halojensiz (LSZH) kılıflarla ve ayrıca standart polietilen kılıflarla mükemmel uyum gösterir. Bunlar sürtünmeyi yaklaşık %90 oranında azaltır ve malzemeleri kimyasal olarak bozmaz. Petrol bazlı seçenekler ise farklı bir hikâye anlatır. Bunlar, PVC kılıfların zamanla şişmesine neden olabilir ya da PE boruların yaşlanma sürecini hızlandırabilir. Bu durumu, 2023 yılında malzemelerin birbiriyle nasıl tepkime verdiğine dair gerçekleştirdiğimiz birkaç testte gözlemledik. EMT veya katı çelik boru gibi metal borularla çalışırken, farklı metaller arasında oluşan sinir bozucu galvanik korozyonu engellemek amacıyla yalıtkan olmayan yağlayıcıları tercih etmek akıllıca bir yaklaşımdır. Herhangi bir ürün uygulamadan önce, ürünün IEEE 1185 gereksinimlerini karşılayıp karşılamadığını ve aynı zamanda diğer sektör standartları listelerinde de uygun görünüp görünmediğini kontrol edin. Güvenlik her zaman önceliklidir!

Kuru Noktaları veya Yoğunluk Kaynaklı Sürtünmeyi Önlemek İçin Optimal Uygulama Zamanlaması, Kaplama Alanı ve Hacmi

Kabloları özellikle herhangi bir kıvrım noktasına ulaşmadan hemen önce bu kanallara yağlamak, her şeyin eşit şekilde kaplanmasını sağlar ve istenmeyen kuru noktaların oluşmasını engeller. Bu kuru bölgeler, çekme gerilimini %40 ila %60 arasında önemli ölçüde artırabilir; bunun gerçekleştiğini çok sayıda kez gözlemledikten sonra size güvenle söyleyebilirim. Yağlamayı elle fırçalayarak ya da püskürterek değil, mekanik pompalar kullanarak yapın. Amacınız, tüm yüzeylere ince ve eşit bir yağlama tabakası oluşturmak. Aşırı miktarda yağlayıcı kullanmak, sürtünme kaynaklı direnç sorunlarına yol açar ve kabloyu uzun vadede çekmeyi daha zor hale getirir. Kablonun her 100 feet’i (yaklaşık 30,5 metre) için yaklaşık yarım litre ile bir litre arasında yağlayıcı kullanın. Daha küçük çaplı borularda bu miktarı azaltın; ancak çok sayıda dönüş ve sapma içeren karmaşık hatlarda kullanım miktarını artırın. Yağlayıcıların aşırı kullanımı, atık oluşumunu ciddi bir sorun haline getirir. Sadece ekstra maliyet yaratmakla kalmaz, aynı zamanda bu fazla yağlayıcıyı temizlemek de çok zaman alır ve hem çevre açısından hem de iş güvenliği açısından istenmeyen riskler doğurur. Kabloları çekme işlemi sırasında gerilim okumalarını dikkatle izleyin. Okumalarda ani bir artış gözlemlerseniz, büyük ihtimalle yağlama işlemi yetersiz uygulanmıştır, kullanılan malzemeler birbirleriyle uyumsuzdur ya da yağlayıcı zaman içinde bozulmaya başlamıştır.

Kablo Çekimi Sırasında Sürtünme Kaynaklı Gerilimi Ölçme, Tahmin Etme ve Azaltma

Gerilim Hesaplamaları İçin Gerçek Dünya Sürtünme Katsayısı Referans Değerlerini Kullanma

Doğru gerilim tahmini, deneysel olarak doğrulanmış sürtünme katsayılarının (SK) uygulanmasıyla başlar. Sektörün saha verileri, yaygın kullanılan kanalizasyon malzemeleri için aşağıdaki tipik aralıkları destekler:

  • PVC: 0,35–0,50 SK (en düşük sürtünme)
  • HDPE: 0,40–0,60 SK
  • EMT (Elektriksel Metal Boru): 0,50–0,80 SK (en yüksek sürtünme)

Rakamlar, şu formülde gösterildiği gibi, standart gerilimi hesaplamaya doğrudan girer: Gerilim, Ağırlık ile Uzunluk ve Sürtünme Katsayısı (COF) çarpımına eşittir; ardından bu sonuç, bir yapılandırma faktörüyle tekrar çarpılır. İnsanlar, bu tür genel varsayılan rakamları kullanmak yerine farklı malzemeler için özel COF değerlerini kullandıklarında, gerçekleşecekleri tahmin ederken hatalar azalır. Bazı gerçek dünya testleri, doğrulukta yaklaşık %40'lık bir iyileşme sağladığını göstermiştir. Şimdi, 300 fit'ten uzun olan çok kritik çekim işlemlerinden veya yüksek gerilim hatları ya da fiber optik kablolar gibi özel durumlardan bahsediyorsak, tüm işlemlerin gerçekleşeceği özel konumda gerçek kontrollü çekimlerle COF değerinin doğru şekilde test edilmesi mantıklı olur.

Boru Malzemesi Tipik COF Aralığı Önerilen Maksimum Çekim Uzunluğu (500 kcmil)
PVC 0.35–0.50 450 ft
HDPE 0.40–0.60 350 ft
EMT 0.50–0.80 250 ft

Yağlama Paradoksu'nun Tanınması

Yanlış yağlayıcı kullanımı artış çekme gerilimi—karşıt görünen ancak iyi belgelenmiş bir olgu olan yağlama paradoksu. Bu durum aşağıdaki koşullarda ortaya çıkar:

  • Fazla yağlayıcı, yatay kanal hatlarında hidrolik direnç oluşturur ve kablo hareketini engeller;
  • Kimyasal olarak uyumsuz yağlayıcılar kablo kaplamalarını şişirir veya yumuşatır (örneğin, petrole dayalı yağlayıcılar PVC üzerinde);
  • Bozulmuş veya yaşlanmış yağlayıcılar kanal bükümlerinde viskoz çamur oluşturarak yerel sürtünmeyi artırır.

Etkili önleme için üç kanıtla desteklenen uygulama gereklidir:

  1. Yağlayıcının pH ve kutuplanma özelliklerinin kablo kaplamasının kimyasına uygun olması (örneğin, PE için alkalin, su bazlı formülasyonlar);
  2. Sadece ince ve eşit bir kaplama uygulanması—kanalın her 100 feet’i başına en fazla 1 galon;
  3. Kayma-yoğunluğu azalan (shear-thinning) yağlayıcıların seçilmesi; bu yağlayıcılar mekanik stres altında viskozitesini azaltarak çekme sırasında akışkanlığı korur.

Bu protokolleri uygulayan projeler, kablo kaplaması hasarı, iletken deformasyonu ve montaj sonrası sinyal kaybı oranlarında tutarlı olarak %30 oranında azalma bildirmektedir.

SSS

Su bazlı yağlayıcılarla iyi uyum gösteren kablo kaplama türleri nelerdir?

Su bazlı kayganlaştırıcılar, PVC, Düşük Duman Üreten Halojensiz (LSZH) ve standart Polietilen (PE) kılıflar da dahil olmak üzere yaygın malzemelerle iyi çalışır.

Neden PVC kablolarla petrol bazlı kayganlaştırıcılar kullanılmamalıdır?

Petrol bazlı kayganlaştırıcılar, PVC kılıfların zamanla şişmesine neden olabilir veya PE kanallarının yaşlanma sürecini hızlandırabilir.

Fazla kayganlaştırıcı uygulamak kablo çekme işlemine nasıl zarar verir?

Fazla kayganlaştırıcı, hidrolik direnç oluşturarak çekme gerilimini artırır ve kabloların içinden çekilmesini zorlaştırır.

Kayganlaştırıcı paradoksu nedir?

Kayganlaştırıcı paradoksu, uygun olmayan kayganlaştırıcı kullanımının, fazla kayganlaştırıcının hidrolik direnç yaratması ya da kimyasal olarak uyumsuz kayganlaştırıcıların kablo kılıflarını şişirmesi gibi faktörler nedeniyle çekme gerilimini artırmasına dayanır.